Sociale Vraagstukken
Artikelen over Sociale Vraagstukken
Vrijwilligers zitten in het oog van de storm
Gewone burgers krijgen steeds vaker te maken met intimidatie en polarisatie, zoals onlangs in het Brabantse Engelen. Maikel Meijeren en Lucas Meijs (Erasmus) bespreken de krimpende maatschappelijke ruimte. Wat kunnen organisaties doen als hun vrijwilligers hier de dupe van worden? In het Brabantse dorp Engelen staan voor- en tegenstanders van een AZC lijnrecht tegenover elkaar.
Goede verliesverwerking cruciaal voor maatschappelijke transitie
We staan aan de vooravond van grote maatschappelijke veranderingen. Om die transities te laten slagen, moeten we anders leren omgaan met verlies, zegt universitair hoofddocent Reinout Kleinhans. Een groeiende berg aan wetenschappelijke literatuur laat zien dat moderne democratische en bestuurlijke instituties steeds vaker in de knel komen bij het oplossen van complexe maatschappelijke problemen. Mede
Bij pesten spelen ook omstanders een belangrijke rol
Verdediging van slachtoffers van pesten op school is onvoldoende om pestgedrag te stoppen. De pestkop disciplineren en empathie opwekken voor zijn slachtoffer zijn minstens zo belangrijk. Leraren hebben daarbij een cruciale rol te spelen, aldus onderzoeker Lydia Laninga-Wijnen. Veel antipestprogramma’s gaan ervan uit dat pesten een groepsproces is. Een proces waarin niet alleen pestkoppen en
Verslaving aan sociale media: we rommelen wat aan
Dat het gebruik van sociale media soms verslavend werkt, is evident. Veel minder duidelijk zijn de nadelige effecten van die verslaving, aldus hoogleraar Sociale Psychologie Arie Dijkstra. Het zal nog wel even duren voordat er een evenwichtig beleid is ontwikkeld. Nederlanders onder de 40 jaar spenderen gemiddeld meer dan twee uur per dag op sociale
Waarom vrijdenken urgenter is dan ooit
Vrijdenken staat los van de hersenverlammende links-rechtstegenstelling, schrijft socioloog Jolande Withuis. Beide zijden kunnen wel wat vrijdenkersbeginselen gebruiken. Zaterdag 26 september 2026 viel mij de eer te beurt door Vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte te worden benoemd tot Vrijdenker van het Jaar 2026. Vrijdenken probeer ik, dus ik aanvaardde de voordracht, zij het op voorwaarde dat
18 Links falen en een eerlijk asielbeleid volgens Ruud Koopmans
Marcel Ham en Tara Lewis interviewen sociologen over actuele vraagstukken. In deze aflevering de meest tegendraadse socioloog tot nu toe: Ruud Koopmans, hoogleraar sociologie aan de Humboldtuniversiteit in Berlijn. Koopmans maakt zich zorgen. Over links, die een coalitie is aangegaan met ‘aartsconservatieve moslimmigranten’. Over geweld tegen homo’s, tegen vrouwen, ’waarvan duidelijk is dat asielzoekers daarin
Plagiaatonderzoek mag geen instrument van racisme zijn
Toetsing van wetenschappers en hun werk moet onpartijdig, eerlijk en respectvol gebeuren. De ervaring van wetenschappers van kleur laat zien dat de praktijk vaak anders is. De Rotterdamse onderzoeker Helen Tibboel roept de academische gemeenschap op tot ethische bezinning. Afgelopen augustus maakte de Britse socioloog Jason Arday een eind aan zijn leven. Een week daarvoor
Rekenen op de basisschool gaat beter dan gedacht
Berichten in de media schetsen vaak een zorgwekkend beeld van het rekenniveau van Nederlandse leerlingen. Maar rekenen Nederlandse basisschoolleerlingen echt zo slecht? Dat ligt een stuk genuanceerder, volgens de Leidse onderwijswetenschappers Marian Hickendorff en Emilie Prast. Nederlandse en internationale peilingsonderzoeken laten zien dat de rekenprestaties op de basisschool al twintig jaar gelijk zijn. Van een
Dierenmishandeling toont breder patroon van geweld in gezinnen
Omdat geweld tegen dieren vaak gepaard gaat met huiselijk geweld, bepleit hoogleraar Janine Janssen een benadering die zowel het welzijn van dieren als de relationele component van het geweld serieus neemt. Als je spreekt over slachtoffers van mishandeling, geweld of verwaarlozing is het niet vanzelfsprekend om aandacht te hebben voor het welzijn van dieren. De
Technologie kán een oplossing zijn in de zorg
Technologie wordt in het sociaal domein vaak gepresenteerd als antwoord op grote vraagstukken. Dat is begrijpelijk, maar ook riskant, vindt Tibor Kanyadi van opvangorganisatie De Tussenvoorziening. Digitale objecten moeten wel ingebed zijn in menselijk contact. Zonder relatie blijven het spullen. De robotkat die zacht begint te spinnen wanneer iemand hem aait. De lamp die meebeweegt
De Sociologie Show – Podcast #16 De ongekende verminderde tolerantie naar lhbtiqa+’ers
Marcel Ham en Tara Lewis interviewen sociologen over actuele vraagstukken. In deze aflevering een gesprek over inclusie, met Niels Spierings, hoogleraar sociologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Niels Spierings ziet de inclusie ‘in de breedte’ onder druk staan. ’Er is iets groters aan de hand dan iemand die gediscrimineerd wordt op de arbeidsmarkt of een
Waarom meer overleg leidt tot minder besluitvaardigheid
De Nederlandse consensuscultuur leidt nogal eens tot bestuurlijke verlamming. Leiderschap dat vanaf het begin goed nadenkt over de besluitvorming, kan dat voorkomen, stelt governance- en strategieadviseur Ambreen Fatima. Het is dinsdagmiddag. Twaalf professionals – beleidsadviseurs, sociaal werkers en een gemeentelijk coördinator – komen samen voor een ‘definitieve besluitvormingsbijeenkomst’ over een buurtondersteuningsprogramma. Twee uur later, er
Wat jongeren en professionals van Bad Bunny kunnen leren
Rapper Bad Bunny toont jongeren dat je niet in één hokje hoeft te passen. Als tegenwicht tegen vreemdelingenhaat en stemmen uit de manosphere biedt hij inspiratie aan jongeren en professionals, stellen onderzoeker Fariël Ben Abdelaziz en bijzonder hoogleraar Femke Kaulingfreks. Jongeren ervaren meer polarisatie en maken zich daar zorgen over, blijkt uit recent onderzoek. Voor
Over macht, kennis en herstelondersteunend leiderschap
Vrijwel iedere zorgorganisatie onderschrijft herstelondersteunende zorg. Maar de bijbehorende waarden blijken moeilijk vorm te krijgen. Volgens directeur zorg en kwaliteit en ervaringsdeskundige Daantje Daniels is dit vooral een vraagstuk over macht en kennis. Wie bepaalt wat goede zorg is? Herstelondersteunende zorg vraagt om meer dan ander gedrag. Het vraagt om een andere manier van kijken
Geen gelijke kansen voor jongeren in residentiële jeugdhulp
Jongeren in residentiële jeugdhulp krijgen bij hun achttiende verjaardag nog altijd minder continuïteit dan vergelijkbare jongeren in pleegzorg of gezinshuizen, betoogt Sanne Verwasch van Jeugdstem. Volgens haar is dat verschil moeilijk te rechtvaardigen. Jarenlang is gewerkt aan een betere overgang van 18-min naar 18-plus. Toch lopen juist jongeren uit residentiële instellingen nog steeds vast tussen
Sociaal werk is geen algoritme
Hogeschooldocent Niels Jacobs vindt het begrijpelijk dat AI oprukt in het sociaal werk. Maar AI kan het sociaal werk ook minder menselijk, minder rechtvaardig en minder uitlegbaar maken, waarschuwt hij. En dan betalen cliënten de prijs. ’Meneer Vroenhoven is de afgelopen week 81 procent van de tijd op zijn kamer geweest. Activeer hem om deel
Leer de wetenschapper beter communiceren
De druk om de maatschappelijke impact van wetenschappelijk onderzoek te duiden wordt steeds groter. Maar wetenschappers worden nauwelijks opgeleid om hun onderzoek te vertalen naar een breder publiek. Gea Dreschler pleit daarom voor de professionalisering van de academicus als schrijver. In de afgelopen jaren is de roep luider geworden om de maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk
De vergeten infrastructuur van mentale veerkracht
Bij gevallen van kindermishandeling, zoals in Stadskanaal en in Vlaardingen, is er altijd de vraag waarom niemand heeft ingegrepen. Die vraag is te laat, vinden hoogleraren Anne-Laura van Harmelen en Christiaan Vinkers. Het kwaad is dan al geschied. De cruciale vraag bij kindermishandeling is niet wat we moeten doen als het eenmaal fout is gelopen,
Sociale troonrede 2026: sociaal werk is hard nodig
Movisie organiseert de Sociale Troonrede. Op uitnodiging wordt die in 2026 voor het eerst uitgesproken door lector Lisbeth Verharen (HAN). Zij betoogt dat een sociale en rechtvaardige samenleving sociaal werk hard nodig heeft, en wat daarvoor de vereisten zijn. Verharen spreekt de Sociale Troonrede uit namens de Marie Kamphuis Stichting: het Bondgenootschap voor Sociaal Werk
Maak van opleidingsprofiel sociaal werk geen afvinklijstje
Wie sociaal werkers wil vormen, moet eerst durven vragen welke samenleving zij straks helpen maken. En wat relationeel werken is. Het nieuwe landelijk opleidingsprofiel sociaal werk nodigt hier onvoldoende toe uit, betogen Guus Timmerman, Matthias Deleu en Milotte Hamer. In september 2025 werd het Landelijk opleidingsprofiel bacheloropleiding Social Work (LOP) gepresenteerd. Het LOP is bedoeld