Literair Nederland
Artikelen over Literair Nederland
Hoe lang mag een zin zijn
Soms ben ik tijdens een gesprek al bezig met de zin die ik later over dat gesprek zou kunnen schrijven. Niet letterlijk en zeker niet altijd bewust, maar ik merk dat ik woorden onthoud, een bepaalde formulering, een stilte die langer duurde dan ik verwachtte. Thuis kan ik zo’n gesprek opnieuw aflopen. Wat werd er precies gezegd? Waarom zei iemand dat juist toen? Was die stilte ongemakkelijk of maak ik haar achteraf ongemakkelijk door er betekenis aan te geven?
Een trauma als een veenbrand
Wie volkomen onbekend met het werk van de Oostenrijker Kaiser-Mühlecker begint aan diens Brandende velden, zou aanvankelijk de indruk kunnen krijgen een familiesaga te lezen waarin zich blijkbaar ernstige tragedies hebben afgespeeld, maar die zich ontwikkelt langs een verhaallijn die je misschien wel enigszins gezapig zou kunnen noemen. Er zijn vooral herinneringen van het hoofdpersonage Louisa Fischer aan
Zwarte spiegels
Het boek Vriendschap van Chris Keulemans (Tunis, 1960), de reizende schrijver, journalist, moderator, leraar en debatvoorzitter, begint ‘keurig’ met een definitie van het begrip vriendschap. Allereerst als motto (‘Vriendschap is een vorm van radicale hoop’, Nadia Bouras) en in de lopende tekst die van de Romein Cicero: ‘Een tweede ik.’ Keulemans is het niet met
Nobelprijs voor Anne Carson, een briljant en zeldzaam talent
Anne Carson (1950) is de tweede Canadese schrijfster, sinds Alice Munro in 2013 de Nobelprijs voor Literatuur ontving, die deze onder auteurs felbegeerde prijs ontvangt. In Canada en de Verenigde Staten is Anne Carson een bejubeld auteur. Haar werk werd gelauwerd met onder meer de Lannan Literary Award en de T.S. Eliot Prize for Poetry.
Reactie Nobelprijs winnares Anne Carson - Literair Nederland
https://youtu.be/9_KWkHyvVfM
De vertoning
Geconcentreerde blikken, knikken als blijk van goedkeuring en gelach om de hilarische momenten. Mijn documentaire A Strey fu a Sranantongo werd vertoond in bejaardentehuis Majella. Ook ouderen van het naastgelegen bejaardentehuis Margriet waren uitgenodigd. Het was bijzonder om te merken hoe de ouderen bepaalde momenten uit hun jongere jaren herkenden. Zij hebben namelijk ook ervaren hoe het was in de periode waarin het Sranantongo werd ontmoedigd, maar toch gewoon op straat werd gesproken. Vaak als een vorm van rebellie.
Even naar een vertraagd leven
Vertraagde tijd is vernoemd naar het gelijknamige verhaal van Konstantin Paustovki en heeft een afbeelding van de zomerse sfeer van een schilderij van Isaac Israëls op de omslag. Dat Nicolien Mizee met Een gloeiende stuiver en Marijke Schermer met September in de rain een plaatsje hebben gekregen tussen grote namen als Boenin, Paustovski en Tsjechov
Een vat vol verlangen
Wie kan er ooit genoeg krijgen van de liefde? De liefde bezingen is een eindeloze taak omdat we nooit uitgekeken zijn op de geliefde. Het vangen van de geliefde in al haar vormen is een grenzeloos spel, door dichters verheerlijkt. Iemand die de liefde ruim baan wil geven in haar werk is Elly de Waard (1940) van wie er nu bij uitgeverij De Harmonie een selectie verschenen
Oogst week 41 -2026
Het lied van Rosa Het lied van Rosa, de nieuwe historische roman van Boekenweekauteur Gerwin van der Werf is een tijdloze roman over autonomie en lotsbestemming. Duizend jaar geleden komt Rosa verkleed als jongen in een klooster terecht om te zingen en te studeren. Ze zingt prachtig en kan alle liturgische gezangen in één keer
De nacht bood troost in alle denkbare geledingen
Telkens ga je weer, ook al ken je de bezwaren. Niet elke dichter is goed verstaanbaar. Sommige poëzie is beter te lezen dan te beluisteren. De muziek tussendoor is soms veel en veel te hard – en toch ga je weer. Naar de Nacht van de Poëzie. Dit jaar in Utrecht was de 43ste editie.
Wat er speelde
Een vriendin raadde me een sportschool aan. Niet dat ik er een zocht, maar ze wist dat ik aan mijn conditie wilde werken. De dag erop toog ik erheen, liet me rondleiden, schreef me in. Het voelde als een goede daad. Daarna ging ik de stad in om sportkleding te kopen.
In memoriam Paulien Cornelisse (1976-2026)
Woensdag 30 september werd bekend dat schrijfster, columniste en cabaretière Paulien Cornelisse is overleden op 50-jarige leeftijd. Ze leed sinds 2021 aan kanker. Cornelisse was sinds 2025 te zien als jurylid van De Slimste Mens, waarvan recent een nieuw seizoen verscheen.
Nieuws update vanuit de redactie
Literair Nederland draait dit jaar al 24 jaar mee. Meer dan 17 jaar was ik bij deze inspirerende, steeds vernieuwende literaire website betrokken. Begonnen als recensent, al snel in de redactie en de laatste zeven jaar als hoofdredacteur. Van een vrij eenvoudige literaire site is Literair Nederland de laatste twee decennia uitgegroeid tot een veelbezochte site, met een strakke lay-out die uitnodigt om verder te kijken. Ik vond het een voorrecht daar zovele jaren onderdeel van te zijn geweest.
Let op. Sta paf. Zeg het voort
‘Het luchtruim wordt steeds leger. In Noord-Amerika zijn er drie miljard vogels minder dan een halve eeuw geleden. In Europa vijfhonderd miljoen minder. In Groot-Brittannië drieënzeventig miljoen minder’. Het gaat de schrijver van deze regels, Robert Macfarlene, aan het hart. Het citaat is de opening van Het vogelboek van hem dat dit jaar verscheen.
Oogst week 40 – 2026
In En dan opnieuw, vanaf het begin van Filip Grujić gaat over Andrej, een bijna 30er van wie het leven op zijn kop staat. Zijn relatie is net ten einde en hij heeft geen plek om te wonen en woont daarom om en om bij zijn gescheiden ouders. Hij moet zijn leven weer op de rit krijgen. Het verhaal biedt een inkijkje in de leefwereld van een jonge generatie in Belgrado, die opgroeit in de schaduw van de Joegoslavische oorlogen.
Natte sneeuw
Het blijft maar warm in Spanje. Niet de aangename warmte waar je in mei nog blij van wordt, niet de warmte van een avond waarop je met blote benen buiten zit en denkt: hiervoor ben ik naar Spanje gekomen. Dit is warmte die nergens meer naartoe kan. Die ’s nachts in de muren blijft zitten
Uit de as herrezen
Feniks is de debuutroman van Jacky Kuiper. Het schrijfproces nam zo’n tien jaar in beslag en maar liefst vier versies haalden de eindstreep niet. De uiteindelijke roman bestaat uit een aantal losse verhalen uit het leven van het hoofdpersonage Eva. In niet-chronologische volgorde neemt Kuiper de lezer mee door haar leven. Het boek is deels
Laat je niet weerhouden
Illustraties zijn vaak het eerste wat kinderen aantrekt om een bepaald boek te pakken en erdoorheen te bladeren. Door illustraties komt een verhaal echt tot leven. Ze zijn een belangrijke toegevoegde waarde, ze maken het verhaal duidelijker en spreken kinderen op een andere manier aan.
Creatief taalspel
De verrukkelijke nonsens fabel De klopjacht op de sneer behoort tot een van Lewis Carrolls bekendere werken. Overbodig te zeggen dat hij de auteur is van Alice in Wonderland, misschien het bekendste kinderboek aller tijden. Lewis Carroll, pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson (1832 tot 1898), was docent wiskunde en logica in Oxford, hij dichtte en schreef en werd vooral bekend door zijn kinderboeken.
Een Toergenjev waardige roman
Ik zou willen schrijven als Natalia Ginzberg, ik zou haar willen zijn. Maar ik krijg mezelf niet uitgewist. Wel sluipen er gewoontes en denkwijzen van anderen naar binnen, praat ik teveel, gedraag me anders. Zie ik iemand een appeltje eten, denk ik, ja, een appel, goed idee. Alsof alles me voorgedaan moet worden. Zoals Ole
Oogst week 39 – 2026
Boeken over katten vinden de laatste jaren gretig aftrek. Europese, Amerikaanse, Aziatische, allemaal zijn ze bezield van het mysterie kat. Doe en denk als een kat; Handboek voor een gelukkige kat; Reisverslag van een kat, om maar een paar titels te noemen en de al jaren wereldberoemde straatkat Bob is zelfs verfilmd. De Zuid-Koreaanse Bokyeong
Fotosynthese 36 – Spreeuw
Mijn vader had een luchtbuks. Hij gebruikte hem om vogels te verjagen of neer te schieten als ze zich volvraten in de kersenbomen op het erf. ‘Kijk maar eens of het jou lukt’, zei mijn vader. De eerste vogel waarop ik mikte viel onder geritsel van bladeren pal voor mijn voeten neer. Ik zag een
Liefde is geen misdaad
In mijn familie liggen geheimen als stof onder een tapijt’ denkt hoofdpersoon Tim uit Het geheim, de nieuwste young adultroman van de Vlaamse schrijfster Brigitte Van Aken. Volgens Van Akens redacteur van de jonge uitgeverij Salto, een kinder- en jeugdboekenonderdeel van Standaard Uitgeverij, zal deze jeugdroman ook oudere generaties aanspreken, omdat hij gaat over intergenerationele trauma’s als gevolg van keuzes, angsten en familiegeheimen. De ondertitel luidt dan ook ‘Vijf generaties, één verleden’.
Oogst week 27 – 2026
In Er was eens een stenen hoofd vertelt Ineke Riem een verhaal waarin een zwijgend stenen beeld de hoofdpersoon is. Dat beeld is één van vijfhonderd boeddhabeelden in de tempel Borobudur op Java. Meer dan de helft van die beelden is hoofdeloos. In negen hoofdstukken, die steeds korter worden en daarmee verwijzen naar het taps
Hier draait het om tekens en betekenis
Met haar tiende bundel laat Rozalie Hirs zien dat exacte wetenschap en poëzie elkaar niet naar het leven hoeven te staan. In haar gedichten gaan wiskunde en informatica met filosofie en lyriek een samenwerking aan, die uitmondt in een schriftelijke weerslag van haar liefde voor de taal. Niet zo vreemd als je bedenkt dat Hirs
Het boek dat ik achterliet
Er zijn boeken waarvan ik denk dat ze bij me horen. Een schrijver heeft iets opgeschreven wat ergens al die tijd in mij aanwezig was, maar waarvoor ik zelf de woorden niet vond. Ik onderstreep zinnen, onthoud passages en weet jaren later nog waar ik was toen ik het las. Misschien herinner ik me niet
Drie vrouwen, één naam, een stad in beweging
Een naam kan een erfenis zijn. In Vaarwel Ramona, het debuut van de Catalaanse schrijfster en journalist Montserrat Roig (1946-1991), dragen drie vrouwen uit één familie de naam Ramona. De grootmoeder, de moeder en de kleindochter zijn met elkaar verbonden. Schakels in een geschiedenis die verder teruggaat dan hun eigen levens. Zij erven niet alleen een