Cultuur - NRC
Artikelen over Cultuur - NRC
Star Wars-bedenker George Lucas opende zijn eigen merkwaardige kunstmuseum, waar Batman en Tarzan te zien zijn naast Frida Kahlo en Picasso
‘Narrative art’: Filmmaker George Lucas, bekend van zijn Star Wars-films, opende onlangs in Los Angeles zijn Museum of Narrative Art, waar hij zijn eigen collectie onderbrengt. Een lijn of idee valt hier niet echt te ontdekken. De kunstwereld is kritisch, bezoekers smullen ervan.
Acteur Javier Bardem heeft al tal van onvergetelijke personages op zijn naam staan en schittert nu weer
Javier Bardem: De Spaanse acteur Javier Bardem speelde gedurende zijn lange carrière al talloze onvergetelijke personages. Ook de rol van de onvoorspelbare regisseur Esteban is hem op het lijf geschreven. Zijn spel is intens – veel van zijn karakters zijn zowel afstotelijk als innemend.
Calliope Tsoupaki, winnaar van de belangrijkste Nederlandse onderscheiding voor componisten:‘Het paradijs zit van binnen. De hel ook trouwens’
Calliope Tsoupaki | componist: De Grieks-Nederlandse componist Calliope Tsoupaki schrijft haar ‘mystieke’ stukken omringd door vele kleine altaren in haar werkkamer. Bij festival Dag in de Branding krijgt ze vrijdag de Johan Wagenaar Prijs, de belangrijkste Nederlandse onderscheiding voor componisten.
Oekraïens dansduo Vlad & Veronika: ‘Surrealistisch om je te realiseren wat daar allemaal gebeurt, terwijl wij hier met onze tour bezig zijn’
De Oekraïense dansers Veronika Rakitina (28) en Vladyslav Detiuchenko (30) vluchtten in 2022 naar Nederland. Vorig jaar wonnen zij Holland’s Got Talent, nu reizen ze door het land met hun programma Revelation. „We voelen de verantwoordelijkheid om de oorlog levend te houden in het bewustzijn van de mensen.”
Javier Bardem is onweerstaanbaar in masterclass gaslighten in film ‘The Beloved’
Psychologische thriller: In The Beloved is het moeilijk te geloven dat regisseur Esteban een narcist is. Diens charme, vertolkt door Javier Bardem, voorkomt een tijdige rode vlag. Ademloos wacht je als kijker tot het uit de hand gaat lopen.
Met een middelvinger én introspectie neemt J. Cole groots afscheid van Amsterdam
Hiphop: J. Cole scheldt in de Ziggo Dome op alles wat hem dwarszit, maar onderzoekt ook zijn tekortkomingen. De fans willen alles regel voor regel meerappen in zijn laatste zegetocht.
AI-serie ‘VisionQuest’ is niet voor de casual Marvel-kijker
AI-serie: Het is vrijwel onmogelijk om de serie VisionQuest te beschrijven, zonder te verwijzen naar eerdere Marvel-films en -series. Het derde deel van dit drieluik draait volledig om AI’s, die er veelal naar streven om net zoveel te voelen als de mens.
Léa Seydoux: ‘In de meeste films moet ik de aantrekkelijke vrouw zijn’
L’Inconnue: Léa Seydoux is de beroemdste actrice uit Frankrijk van haar generatie. Op het filmfestival van Cannes in 2026 heeft ze twee films in de hoofdcompetitie en is er niet te ontsnappen aan haar roem.
Onverwachte vriendschap biedt troost in speelfilms ‘Youri’ en ‘In het huis van de dichter’
Boekverfilming: In twee nieuwe Nederlandstalige releases leren de protagonisten door een ongewone band dichter bij hun gevoel te komen. Sander Burgers Youri is gebaseerd op Jan Brokkens boek In het huis van de dichter, het Belgische Tegenwoordig heet iedereen Sorry op een jeugdboek van Bart Moeyaert.
Met veel ‘yearning’, wapperend haar en aandacht voor de band tussen de zussen is dit een ‘Sense and Sensibility’ voor Gen Z
Austenremake: Georgia Oakley’s herinterpretatie van Jane Austens Sense and Sensibility is zo ernstig dat de zaal tijdens een preview in Den Haag opgelucht lacht zodra een schmierende Fiona Shaw in beeld verschijnt.
Cabaretprijzen voor Ruud Smulders, Lisa Ostermann en Yentl en de Boer
Poelifinario’s: De VSCD Cabaretprijzen, de Poelifinario’s, voor de meest indrukwekkende cabaretprogramma’s van het jaar gaan naar Ruud Smulders, Lisa Ostermann, Yentl en de Boer en David Linszen.
Charlène von Saher, kleindochter van Jacques Goudstikker: ‘Ik voel me beledigd als mensen zeggen dat het erfgenamen om geld gaat bij claims op roofkunst’
Roofkunst: De erven van Jacques Goudstikker dienden restitutieclaims in voor zo’n honderd kunstwerken bij culturele instellingen en particulieren. Zijn beroemde ‘zwarte boekje’ is cruciaal, vertelt kleindochter Charlène von Saher, die zelden de Nederlandse pers te woord staat. „Ik heb me altijd afgevraagd wat mijn oma dacht toen ze dat boekje op het lichaam van mijn opa aantrof.”
Romeo en Julia, maar dan in felroze glitterjas
Musical: In deze radicale bewerking van Romeo en Julia neemt Juliet de touwtjes in handen. De kleurrijke musical sluit goed aan bij de tijdgeest, maar schiet op veel punten tekort.
In theatervoorstelling ‘The Drama’ legt regisseur Florian Myjer de Nederlandse klassenmaatschappij op het hakblok
The Drama: Theatermaker Florian Myjer maakte een voorstelling over de Nederlandse klassenmaatschappij. The Drama confronteert het publiek met privilege, empathie en de vraag hoe goed we de ander werkelijk kunnen begrijpen.
Randy Newman verdient een Nobelprijs voor vooruitziende satire
Wéér ernaast gegrepen. Verloren van, nota bene, een Zuid-Afrikaanse voorvechter van mensenrechten. Maar ja, moet je ook maar geen oorlog tegen Iran beginnen waar nu de halve wereld al maanden onder kreunt. Het is tenslotte een prijs voor de vréde, mister President. Had nou je volle blonde gewicht achter Oekraïne gegooid, dan was dat bloedbad met een beetje doorzetten voorbij geweest. Maar nee.
De wereld van schilder Jean Brusselmans: vereenvoudigd en toch levensecht
Beeldende kunst: Jean Brusselmans was geen reiziger, hij bleef het liefste thuis in Dilbeek bij Brussel. Daar schilderde hij uitzichten, kamers en stillevens die ons eraan herinneren dat een klein leven groot genoeg is voor wie er kunst van maakt.
The Strokes hebben het plezier teruggevonden en spelen loeistrakke show in de Ziggo Dome
Rock: The Strokes is nog geen nostalgie-act geworden, bleek tijdens hun grootste concert in Nederland tot nu toe. De Amerikaanse rockband overtuigde met een sterke show. Ook de onvoorspelbare frontman Julian Casablancas was in vorm.
In ‘Bijna een leven’ raakt de wooncrisis het geluk en de liefde van dertigers
Theater: In ‘Bijna een leven’ van Toneelgroep Maastricht en Stichting NOX loopt een liefdesrelatie mede op de klippen door hun woonsituatie.
Ina Klaassen, museumdirecteur van het Rotterdamse Boijmans Van Beuningen, overleden
Ina Klaassen (1969-2026): Sinds 2013 werkte ze bij het museum, in 2019 werd ze directeur. Ze was betrokken bij de verbouwingsplannen van het Boijmans, dat ze gastvrijer en inclusiever wilde maken, en bij de realisatie van het Depot.
Het zweet gutst rijkelijk in dansvoorstelling ‘Folk’, over het uiteenvallen van Joegoslavië
Dans: Het collectief is nooit stabiel in Folk van Dunja Jocić. Zij kijkt in haar nieuwe werk terug op haar jonge jaren in het door etnische strijd verscheurde Joegoslavië, waar nationalistische gevoelens en tradities oprukten.
Op het nieuwe festival Imidiwan klinkt de woestijnblues venijnig en verlegen tegelijk
Woestijnblues: Op festival Imidiwan staat de cultuur achter de populaire woestijnblues centraal. De immense Sahara verbindt verschillende muziektradities die zich steeds vernieuwen. Een festival vol elektrische gitaren, kalebassen en Tamashek.
Twintigduizend bezoekers in een paar dagen voor Gaza-documentaire: ‘Het is nog veel erger dan op tv’
Bezoekers over de film: De Gaza-documentaire Naza trekt voor een documentaire ongekend veel mensen naar de bioscoop. Vanaf deze week gaat ook Nederlands’ grootste bioscoopketen de film draaien. Hoe reageren bezoekers?
Nederland geeft geroofde ‘diamant van Banjarmasin’ terug aan Indonesië
Restitutie: De teruggave, samen met negentien andere objecten, waaronder een handgeschreven koran, volgt op advies van de Commissie Koloniale Collecties. Volgens OCW-minister Rianne Letschert hadden de objecten „nooit in Nederland moeten zijn”.
Humor is geen doel, maar een middel en de ‘grote cabaretkloof’: vijf trends bij de Poelifinario’s
Cabaret: Maandag 12 oktober worden de jaarlijkse cabaretprijzen, drie Poelifinario’s en de Neerlands Hoop, uitgereikt in Den Haag. Wat vertellen de nominaties over het cabaretlandschap en wat zijn de vijf trends?
Golvende hiphopbewegingen in moderne operette rond woningcrisis: in ‘Cherry Town’ kom je ogen tekort
Operette over woningnood: Hiphopdansers op de (k)luchtige muziek van Sjostakovitsj, een aantal sterke zangers, geweldige kostuums en een slim decor, er is genoeg om van te genieten in de operette Cherry Town – zolang je maar niet te veel het verhaal probeert te volgen.
Is Tom Cruise’ nieuwste film een van de grootste flops allertijden?
Bioscoopflop: Digger is de nieuwe film van de Mexicaanse regisseur Alejandro González Iñárritu. Die won Oscars voor Birdman met Michael Keaton en The Revenant met Leonardo Di Caprio. Nu heeft-ie dus een film met bezoekcijferkanon Tom Cruise. Maar bioscoopbezoekers trekken Digger niet.
Jeugdtheater in de herfstvakantie: poepetende kinderen en een groot kiekeboespel
Jeugdtheater: In de theatervoorstelling Alle kinderen stinken ervaren kinderen aan den lijve hoe makkelijk nepnieuws zich verspreidt. Uit de doeken is een spel met een lap stof die van vorm verandert: van tent, naar doek, tot golvende zee.
‘Ik vind een solo veel enger dan een nachtdienst’ – één keer per jaar speelt een orkest vol artsen voor het goede doel
Nederlands Dokters Orkest: Honderd artsen verruilen dit weekend hun spreekkamer voor de repetitieruimte. In het Nederlands Dokters Orkest spelen ze Mahler en Rachmaninov. Waarom zoeken zoveel dokters hun ontspanning juist in muziek?
Groningse culturele sector verbiedt gebruik AI-brillen: ‘Zodat bezoekers en artiesten niet constant op hun hoede hoeven te zijn’
Kunstmatige intelligentie: Aanleiding voor de maatregel zijn incidenten in Rotterdam en Utrecht. Ruim dertig Groningse organisaties hopen dat de ‘slimme brillen’ niet genormaliseerd raken.
Hiphoppionier Mula rapt over een rauwe wereld, Dawn Richard is optimistisch en EHBO4tet vol vuur
Nieuwe muziek: Het straatleven blijft het terrein van de Haagse rapper Mula op zijn nieuwe album Domus. Verder: Dawn Richard bezingt de toekomst die ze voor zich ziet en de improvisatievlammen slaan hoog uit bij EHBO4tet.
Aimée de Jongh ging naar een vluchtelingenkamp op Lesbos. De strip ‘Samir’ werd een aangrijpend ooggetuigenverslag
Stripboek: Stripmaker Aimée de Jongh ging naar Lesbos om daar in een vluchtelingenkamp onderzoek te doen. Ze maakte er het nieuwe stripboek Samir over. „Het is echt loodzwaar geweest, er was een tijd dat ik het echt niet meer trok.”
Taylor Swift bestormt de hitlijsten wederom, maar krijgt zelfs van haar fans kritiek
Pop: Zangeres Taylor Swift staat hoog in de charts dankzij een nieuwe versie van haar album The Life of a Showgirl. De toegevoegde liedjes worden veel beluisterd, maar krijgen stevige kritiek. Ook over andere zaken zijn sommige fans niet te spreken.
In energieke operette ‘Cherry Town’ (10+) dansen ook de operazangers mee en maakt bariton Boris een koprol
Familievoorstelling: In Sjostakovitsj’ satirische operette Cherry Town lopen een woningcrisis, liefdesperikelen en corruptie door elkaar. De Nationale Opera brengt het stuk deze maand als familievoorstelling met hiphopdans, met rennen, springen en vallen – ook door de zangers. „Het wordt echt heel fysiek.”
Hester Alberdingk Thijm maakt jubileumexpositie AkzoNobel Art Foundation: ‘De werken laat ik ooit los, ze waren nooit van mij. Het kijken neem ik mee’
Bedrijfscollectie: De kunstcollectie van concern AkzoNobel bestaat dertig jaar. De jubileumexpositie is de laatste van directeur Hester Alberdingk Thijm (1959), die de collectie in dertig jaar vormde. „Wij kozen vanaf dag één voor kunst die vragen stelt.”
De Netflix-versie van ‘East of Eden’ richt de schijnwerpers op de ontaarde moeder
Dramaserie: In 1955 verfilmde Elia Kazan de klassieke roman van John Steinbeck. Nu waagt zijn kleindochter zich aan een serie, die draait om de moorddadige bordeelhouder Cathy, onvergetelijk gespeeld door Florence Pugh.
Doe niet zo benepen, filmers
„Je moet trots zijn als je buiten de norm valt”, zei filmer Michiel van Erp in een interview met NRC. Zijn film Downtown gaat over hoe ‘de norm’ de aidsepidemie en de aidsdoden van de jaren 80 wegpoetste. En hoe dat nog altijd de homogemeenschap stigmatiseert. Bijzondere, tegendraadse film, daar kan ‘de norm’ het mee doen. En dat zit ‘de norm’ wellicht niet lekker. Zal hij volgend jaar in
Kernbommen of toch boosaardige robots: hoe zal de AI-apocalyps eruit zien?
AI-apocalyps: Bij eerdere eindtijdvoorspellingen waren de illustraties erbij makkelijk te bedenken, maar bij de actuele discussie over de gevaren van AI is dat moeilijker. Gelukkig is Hollywood er nog, dat al scenario’s voor de wereldondergang leverde voordat AI in het dagelijks leven een rol ging spelen.
Op zijn vijftigste album komt Neil Young met heerlijke schommelstoelfolk
Nieuwe muziek: Gaandeweg nestelen de nieuwe songs van Neil Young zich toch weer in je achterhoofd. Verder: Julia Jacklin observeert heel fijn op ‘The Gem’ en Teus Nobel verwerkt een moeilijke periode met jazz.
Tussen schoonheid en verdriet beweegt zich de Oekraïense dirigent Olha Dondyk
Olha Dondyk | dirigent: De 22-jarige Oekraïense dirigent Olha Dondyk is „een geboren musicus”. Dezer dagen debuteert ze als vaste gastdirigent bij Orkest Phion. „Een symfonie is een leven waarvan de dirigent de zin zoekt, de redenen waarom er in de noten gebeurt wat er gebeurt.”
Parvenu valt voor fatale freule in Pools kostuumdrama ‘Lalka’
Serie: In de Netflix-bewerking van de klassieke roman van Bolesław Prus is Izabela verandert van een nuffige pop in een feministe die handig gebruikmaakt van koopman Stanislas’ aanbidding.
Muzikale allemansvriend Ed Sheeran kreeg volop kritiek omdat hij zich niet uitsprak over Gaza en afzeggen Macklemore: ‘Ik heb fouten gemaakt’
Popartiest: Popster Ed Sheeran kleurt muzikaal binnen de lijntjes en wist lange tijd controverses te omzeilen. Maar nadat rapper Macklemore uit zijn voorprogramma werd gezet, kreeg Sheeran een golf van kritiek over zich heen. Tijdens zijn eerste show na de ophef bood Sheeran in algemene zin zijn excuses aan.
Waarom scoren Britten zo slecht op het Songfestival? Het Britse parlement stelt een onderzoek in: ‘Credible artiesten kijken wel uit’
Eurovisie Songfestival: Een commissie van het Lagerhuis wil uitzoeken waarom het Verenigd Koninkrijk zo vaak zo weinig punten krijgt op het Songfestival. „Ze schatten telkens fout in wat Europa leuk vindt.”
Heb jij geen chef-dirigent, en krijg je daar lastige vragen over? Met deze zeven stappen heb je zo weer een vaste maestro voor je neus
Zo vind je een chef-dirigent: Goede chef-dirigenten liggen niet voor het oprapen, daar ben je al lang achter als je er eentje zoekt. Hoe vind je desondanks je ideale chef? De twee grote Nederlandse orkesten (Rotterdams en Nederlands Philharmonisch) die nu zelf zoeken geven advies: ‘Staar je niet blind op één kandidaat, maar test er meerdere tegelijk uit.’
Emma Evelein: ‘Muziekvideo’s zijn de reden waarom ik choreografe wilde worden’
Cultuurdagboek: De agenda van choreografe en filmmaakster Emma Evelein (33) staat vol internationale opdrachten. In Den Haag voerde het gerenommeerde Britse dansgezelschap Rambert haar Gallery of consequence uit. „Ik wil weten hoe het is om met grote acteurs te werken in plaats van met dansers.”
Popjournalist Hester Carvalho neemt na 36 jaar afscheid van de muziek met vier ontboezemingen
De journalist en de muziek: Na 36 jaar stopt popjournalist Hester Carvalho met schrijven over muziek, want ‘nieuwe onderwerpen trekken’. Afscheid in vier ontboezemingen.
Het borduurwerk van Bayeux als douceurtje
‘De tijd blijft maar in cirkels rondgaan’, zegt de oude wijze Úrsula Buendía in Honderd jaar eenzaamheid. Dat ik dat paraat heb, dank ik aan de onweerstaanbare Netflix-verfilming van die roman. Dat ik er nu aan denk komt door het borduurwerk van Bayeux. Dat elfde-eeuwse ‘tapijt’ wordt dezer dagen gekaapt door zorg-dat-je-erbij-bent-opwinding, aangevoerd door een president (Macron) en een koning
Jeff Koons, Marlene Dumas en Georg Baselitz aan het werk: 35 jaar lang fotografeerde Martijn van Nieuwenhuyzen de kunstenaars met wie hij exposities maakte
Martijn van Nieuwenhuyzen | vertrekkend museumdirecteur De Pont: Eerst als tentoonstellingsmaker bij het Stedelijk Museum Amsterdam en later als directeur van De Pont Museum in Tilburg, fotografeerde Martijn van Nieuwenhuyzen de kunstenaars met wie hij werkte. Deze maand gaat hij met pensioen. „Terugkijkend zie ik dat de foto’s niet alleen kunstenaars laten zien. Ze tonen vooral aandacht.”
Theo d’Or-winnares Keja Klaasje Kwestro liet de bezoeker in F*CK LOLITA alle hoeken van de theaterzaal zien
Theo d’Ors: Op 13 september zijn, tijdens het Gala van het Nederlands Theater, de prestigieuze VSCD-toneelprijzen uitgereikt, waaronder de drie ‘Oscars’ voor de Nederlandse toneelspeler: de Theo d’Ors. Heel verrassend was het niet dat Keja Klaasje Kwestro die voor de indrukwekkendste hoofdrol in de wacht sleepte.